Houtworm en Boktor

Houtworm

Uiterlijk

• Een volwassen gewone houtwormkever is tussen 2.4 en 6mm, donkerbruin en heeft een gewelfd halsschild.
• Op het dekschild zijn rijen kleine puntjes te zien.
• De larve is ca. 6mm lang, geelachtig wit en licht gekromd.

Ontwikkeling

• Volledige gedaanteverwisseling.
• Ontwikkelingsduur van ei tot volwassen dier is ca. 3 jaar; het wijfje legt 20 tot 60 eitjes.
• De kevers worden in de zomer gesignaleerd; hun uitvliegopeningen zijn cirkelvormig, diameter 1 tot 2mm.
• In mei t/m augustus komen de kevers uit het hout tevoorschijn; ze gaan dan paren, waarna de vrouwtjes eitjes leggen.
• De meest gunstige temperatuur voor de ontwikkeling van de larven is 22 tot 23 graden C.

Leefwijze

• Gewone houtwormkevers tasten zowel loof- als naaldhout aan, binnen en buiten gebouwen; ook boomstronken worden aangetast.
• De structuur van het boormeel is korrelig. De larven van de gewone houtwormkevers boren zich direct nadat ze uit het ei komen in het hout, waar ze gangen boren met een doorsnede van ongeveer 0.5mm. deze boorgangen zijn gevuld met boor- en vraatmeel, met daarin excrementen. Vaak vindt men hoopjes boormeel onder het hout. De ellipsvormige bolletjes in het boormeel zien er scherp afgetekend uit, zonder stof; dit beeld is zeer kenmerkend voor de gewone houtwormkever!

Schade

• Gewone houtwormkevers komen voor zowel in loof- en naaldhout dat in gebouwen verwerkt is.
• Ze zorgen ook voor schade aan meubelen, beeldhouwwerken, manden, kisten.
• N.B. Hout dat rondom geschilderd is, wordt gewoonlijk niet aangetast.

 

Bonte knaagkever

Uiterlijk

• Larve geelachtig wit tot ongeveer 1.3cm;
• De kever heeft donkerbruine dekschilden met geelachtige spikkels.
• Lengte volwassen kever: 6 tot 8mm.
• Het halsschild is helmvormig en donkerbruin van kleur.

Ontwikkeling

• Volledige gedaanteverwisseling.
• De grote houtwormkever tast loofhout aan, vooral eiken, maar ook (aangrenzend) naaldhout; de balken moeten eerst door vocht en schimmels zijn aangetast.
• De larven leven 22 tot 12 jaar in het hout en richten in die periode de schade aan.
• De ontwikkelingsduur is in korter naarmate het hout sterker is aangetast door een houtrot verwekkend schimmel.
• Volwassen kevers verschijnen van januari tot juni in verwarmde ruimten; hun gemiddelde levensduur is 4 tot 5 jaar.
• De uitvliegopeningen zijn cirkelachtig van vorm; doorsnede 0.25 tot 0.4mm.
• Grote houtwormkevers ontwikkelen zich ook buiten gebouwen.

Leefwijze

• Vooral balkeinden en verbindingen worden aangetast door larven.
• Imago's paren binnen in de balken in zogenaamde kraamkamers en zetten daar hun eitjes af.
• De boorgangen zijn gevuld met het boormeel van de larven. Het boormeel heeft een grove structuur en ronde excrementen van ca. 0.75mm groot.
• De imago's kunnen vliegen, maar doen dit niet vaak. Zij vliegen het liefst bij een temperatuur van 19 graden C of hoger.

Schade

• Aantasting vindt plaats zowel van het spinhout als het kernhout.
• De grote houtwormkevers tast vooral loofhout aan, zoals eiken, iepen en kastanjebomen. Soms wordt ook grenen aangetast.
• De schade door aantasting kan aanzienlijk zijn.

Wering/preventie

• Voorkom vochtproblemen, lekkage opheffen.
• Sterk aangetaste houten balken verwijderen.
• Ventilatie verbeteren.
• Eventueel: verduurzaamd hout gebruiken of het hout preventief behandelen met een daarvoor toegelaten insecticide.

 

Boktor

Uiterlijk

• Een volwassen huisboktor is 1.2 tot 3cm lang, bruinzwart en heeft 2 grijsachtige vlekken.
• De larve heeft een lengte tot 3 cm, is geelachtig wit en heeft goed ontwikkelde kaken.
• De vrouwtjes hebben een lange legboor die onder hun dekschilden uitsteekt.

Ontwikkeling

• Volledige gedaante verwisseling.
• Ontwikkelingsduur van ei tot volwassen huisboktor: 32 tot 12 jaar.
• Eistadium: 1 tot 2 weken, larvalestadium 4 tot 5 jaar (soms 11 jaar), popstadium 2 tot 4 weken, imagostadium 3 tot 4 weken.
• In juni t/m september komen de kevers uit het hout om te gaan paren, waarna het vrouwtje ca. 200 eitjes legt.
• Een temperatuur van 25 graden C en hoger en een hoge relatieve luchtvochtigheid is gunstig voor de ontwikkeling van de huisboktorlarve.

Leefwijze

• De uit de eitjes komende larven boren zich ter plaatse in het hout en maken daarin boorgangen, die geheel met boormeel gevuld worden en een ovale doorsnede hebben.
• Het houtoppervlak is vaak rimpelig als gevolg van de druk uit de boorgangen op het dunne fineerlaagje dat nog intact gebleven is. In de regel wordt de toekomstige uitgang naar buiten als voor de verpopping uitgeknaagd. Er blijft slechts een zeer dun laagje hout aanwezig, waardoor de kever later een uitvliegopening knaagt.
• De uitvliegopening is ovaal, lengte 6 tot 9mm, gewoonlijk met een gerafelde rand.
• Het boormeel vertoont cilindrische deeltjes en heeft daardoor een unieke structuur: korte ronde stafjes met grof poeder.

Schade

• Huisboktorren tasten vaak dakconstructies aan.
• Dikke, dragende balken kunnen in enkele jaren nagenoeg geheel worden verpulverd; bij grenen wordt alleen het spinhout aangetast.
• Bij vuren wordt ook het kernhout aangetast.

Wering/preventie

• Loofhout of verduurzaam naaldhout toepassen.
• Naaldhout voor verwerking controleren op aanwezigheid van de huisboktor.
• Bij toepassing van naaldhout dit zorgvuldig schilderen of lakken zodat er geen eitjes op het houtoppervlak gelegd kunnen worden.